أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
253
تجارب الأمم ( فارسى )
كه قرمطى بغداد را خواهد گرفت [ 1 ] . نازوك در آن روز بنا به دستور على بن عيسى از بامدادان تا پاسى از شب ، نه خودش و نه هيچكس از يارانش ، از چارپايانشان ، بجز هنگام نمازها پياده نشدند . شب را نيز در چادرهائى ويژه كه زده شد گذرانيدند و همين موجب رهائى بغداد از آن خطر شد . چون قرمطى [ ابو طاهر ] به سوى هيت رفت ، هارون بن غريب و سعيد بن حمدان [ 2 ] پيشدستى كرده زودتر از او بدانجا شده بر ديوارهء شهر رفته ، با دليرى كه به مردم هيت مىدادند ، در برابر قرمطيان ايستاده با منجنيقها ، بسيارى از ايشان كشتند ، تا ابو طاهر بازگشت . چون گزارش به بغداد رسيد مردم آرامش يافته ، مقتدر و بانو [ مادرش ] پس از شنيدن بازگشت او يكصد هزار درم صدقه دادند . مونس و نصر آمار مردان گرد آمده در كرانهء « زبارا » نزديك بغداد را از روى ليستها گرد آورده ، غير از * عربها چهل و دو هزار مرد بودند ، و اين جز غلامان و وابستگانشان بود كه چند برابر آن بود . چون گزارش دستگيرى ابن ابو ساج به على بن عيسى رسيد ، همان هنگام به نزد مقتدر رفته گفت : خليفگان پيشين دارائى را براى راندن دشمنان دين و سركوب گردن - كشان و نگهبانى از اسلام و مسلمانان گرد آوردهاند ، از روز مرگ پيامبر خدا ( ص ) تا امروز [ سال 315 ] هيچ پيشامدى بزرگتر از آنچه امروز مىبينيم رخ نداده است اين مرد [ ابو طاهر ] كافر است . او به سال سيصد و دوازده بلائى بر سر حاجيان آورد كه مانند نداشت ، اكنون بيم ، دل دوستان بزرگ و كوچك را فرا گرفته است . معتضد و مكتفى اين بيت المال ويژه را براى چنين روزها پر كردند ، امروز چرا چنين دارائى بسيار در آنجا بماند ؟ از خدا بپرهيز اى امير مؤمنان ! با بانو [ مادر ] گفتگو كن ! او زنى
--> [ ( 1 - ) ] ن . ك : خ 5 : 295 پانوشت . [ ( 2 - ) ] M : ابو علاء : خ 6 : 270 .